Tuyên bố của Tổng thống Hoa Kỳ nhân kỷ niệm 40 năm Đức Gioan Phaolô II trở về thăm Ba Lan


Hôm 2 tháng 6 năm 2019, Tòa Bạch Ốc đã công bố tuyên bố sau đây của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhân kỷ niệm 40 năm lần đầu tiên Đức Gioan Phaolô II trở về thăm Ba Lan. Nguyên bản tiếng Anh của Tòa Bạch Ốc có thể xem tại đây: Presidential Message in Commemoration of the 40th Anniversary of Pope John Paul II’s First Pilgrimage to Poland. Dưới đây là bản dịch sang Việt Ngữ.

Vào ngày này, chúng ta kỷ niệm 40 năm Thánh lễ Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II cử hành ngày 2 tháng 6 năm 1979, tại Warsaw, khai mạc chuyến thăm chín ngày tại Ba Lan đã thay đổi tiến trình lịch sử của nhân loại. Khi chúng ta nhớ lại cuộc đấu tranh lâu dài của người dân Ba Lan chống lại chủ nghĩa cộng sản, chúng ta công nhận rằng hàng bao nhiêu triệu người hiện đang được sống tự do là nhờ Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II và cuộc sống phi thường của ngài như một môn đệ của Chúa Giêsu Kitô và một nhà vô địch đấu tranh cho phẩm giá con người và quyền tự do tôn giáo.

Trong bài giảng bốn mươi năm trước, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã gửi một thông điệp hy vọng mạnh mẽ đến đông đảo dân chúng tập trung tại Warsaw, cũng như đến tất cả người dân Ba Lan và toàn thế giới. Lời nói của ngài thẳng thắn chống lại các thế lực đàn áp của chủ nghĩa cộng sản trên khắp Ba Lan và phần còn lại của Âu châu. Ngài đã truyền cảm hứng cho lòng can đảm trong con tim của hàng triệu người nam nữ để mưu tìm một cuộc sống tốt hơn, và tự do hơn.

Hôm nay, chúng ta kỷ niệm thời khắc lịch sử này và tái khẳng định cam kết của chúng ta phải bảo đảm sao cho tự do luôn chiếm ưu thế. Hoa Kỳ và các đồng minh của chúng ta đoàn kết chống lại xiềng xích của chủ nghĩa cộng sản. Chúng ta phải là một ngọn hải đăng của tự do và thịnh vượng trên toàn thế giới.

Melania hiệp với tôi tưởng nhớ Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người đã có những diễn từ sâu sắc khuấy động tâm hồn người dân Ba Lan và cuối cùng đã giúp phá bỏ Bức màn sắt của chủ nghĩa cộng sản ở Âu Châu. Xin cho chúng ta có thể tiếp tục được củng cố bởi những lời nói của ngài và lời mời gọi của ngài hướng đến lòng thương xót vô biên, sức mạnh và vinh quang Thiên Chúa.

Bối cảnh chuyến tông du Ba Lan của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II

Năm 1979 là kỷ niệm 900 năm ngày tử đạo của Thánh Stanislaus, và Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II nói rõ rằng ngài rất mong mỏi được trở về quê hương Ba Lan, lúc đó vẫn còn dưới sự cai trị của Cộng sản, để tham dự lễ hội tôn vinh người tiền nhiệm của ngài. Thánh Stanislaus đã từng là Tổng Giám mục Krakow.

Chính quyền Ba Lan đứng giữa một sự giằng co. Một mặt, Vatican và Đức Hồng Y WyszyÒski đang gây áp lực buộc họ cho phép Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đến thăm Ba Lan như một phần của lễ kỷ niệm. Mặt khác, Mạc Tư Khoa không muốn Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trở về cố hương như một người chiến thắng.

Một loạt các sai lầm ngớ ngẩn của bọn cầm quyền Ba Lan lúc bấy giờ đã tạo ra những lợi thế đặc biệt cho Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ngài muốn có mặt ở Ba Lan vào ngày 8 tháng 5 năm 1979, là ngày lễ Thánh Stanislaus. Bọn cầm quyền khăng khăng không chịu vì thấy có quá nhiều mối liên hệ giữa hoàn cảnh tử đạo của Thánh Stanislaus, là người đứng lên chống lại nhà nước và chuyến viếng thăm của Đức Giáo Hoàng. Chúng nhất quyết chống lại sự xuất hiện của ngài vào tháng Năm và đề nghị chuyến tông du của ngài diễn ra vào tháng tiếp theo, là tháng Sáu 1979. Các nhà tổ chức cuộc tông du đã đồng ý. Cộng sản thấy mình đạt được “thắng lợi vĩ đại” nên nhượng bộ với ban tổ chức để chuyến thăm hai ngày tới hai thành phố trở thành chuyến thăm chín ngày tới sáu thành phố. Điều đó có nghĩa là Đức Giáo Hoàng sẽ ở Ba Lan để tham dự Lễ Chúa Thánh Thần Hiện xuống, là ngày sinh nhật truyền thống của Giáo Hội, khi Chúa Thánh Thần ngự xuống trên các Tông đồ và trao quyền cho các ngài giảng dạy nhân danh Chúa Kitô.

Sai lầm tiếp theo về phía bọn cầm quyền là đề nghị phát sóng chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng trên đài truyền hình quốc gia. Thâm ý của chúng là để giảm thiểu đám đông dân chúng tham dự các thánh lễ và các cuộc gặp gỡ vì nếu người ta có thể ở nhà xem truyền hình thì có lẽ người ta sẽ không ra đường. Đó là một tính toán sai lầm. Truyền hình trực tiếp chuyến tông du không có hiệu quả trong việc ngăn chặn đám đông, mà giờ đây, nhờ bọn cầm quyền, người già và người nội trợ đã có thể xem những gì họ sẽ không bao giờ có cơ hội nhìn thấy. Thực tế là truyền hình trực tiếp còn có tác dụng quảng cáo không công cho chuyến tông du khiến cho số người tham dự còn đông hơn nữa.

Ước tính có khoảng 13 triệu người đã được tận mắt nhìn thấy Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, và ngài đã đem đến cho họ một hy vọng thật lớn lao. Lần đầu tiên, họ cảm thấy có một cơ hội thực sự có thể thay đổi cuộc sống của họ. Giữa những rừng người chào đón Đức Giáo Hoàng, đột nhiên người Công Giáo Ba Lan nhận ra họ mới chính là đa số, và vượt trội hơn hẳn so với những người cộng sản được cho là chiếm đa số và đang kiểm soát đất nước.

Đặng Tự Do

(vietcatholic 04.06.2019/ The White House)